ATENDE

As mestras e mestres de Ames no Proxecto Nomes e Voces. A represión sobre unha profesión

By on mayo 8, 2014
Escola do Milladoiro 1932

GustavoHervella Este texto é unha síntese documental da presentación feita por Gustavo Hervella, historiador e investigador do Proxecto interuniversitario Nomes e voces, e foi presentado no Milladoiro no acto de conmemoración da República por Ames Novo en 2014 xunto á proxección da película documental Las maestras de la República. Queremos agradecerlle publicamente a Gustavo Hervella o seu traballo, e o noso recoñecemento para o Proxecto Nomes e Voces.

1.- A xénese do Proxecto Nomes e Voces:

O proxecto Nomes e Voces foi o resultado dun convenio de investigación das tres universidades de Galicia, Santiago de Compostela, A Coruña e Vigo, coa Consellaría de Cultura e Deporte da Xunta de Galicia para o período 2006-2010.

O que se pretendeu foi elaborar un programa de investigación sobre a guerra civil e a represión franquista en Galicia. Entre 2006-2012 constituíuse un arquivo público da Memoria, que na actualidade so é consultable en rede — http://www.nomesevoces.net/ —.

 Os obxectivos da investigación foron:

 – Creación de base de datos nominal e biográfica de vítimas da represión (http://vitimas.nomesevoces.net/)

 – Creación e recollida de fontes orais (http://vitimas.nomesevoces.net/gl/buscar/?buscar=martinez+garrido)

 – Recollida de documentación e material gráfico (http://www.nomesevoces.net/gl/exposicion-panel/vermellas/)

 – Documentación de lugares de memoria (http://www.nomesevoces.net/gl/exposicion/xeografia-da-represion/)

 2.- A base de represaliados/as

 Base de Nomes: 14.978 rexistros, dos que están validados e, polo tanto, consultables para todos os interesados 12253. A diferenza entre ambas cifras (2.725 persoas) refírese a aqueles rexistros que, aínda que recollidos polos investigadores, estaban en proceso de validación mediante o cruce de diferentes fontes, proceso que realizaba o equipo de Nomes e Voces. Para o establecemento de ambas, procedeuse, mediante un traballo científico e exhaustivo, ao baleirado das causas militares de terra e mariña (máis de 200.000 páxinas), dos rexistros civís de defuncións dos 315 concellos de Galicia e diferentes catas noutros arquivos, hemeroteca, rexistros de prisións, Centro de la Memoria Histórica, Arquivo militar de Ávila, Arquivo Militar de Guadalaxara etc.

O proxecto tamén elaborou un ambicioso programa de entrevistas a represaliados ou aos seus familiares directos (fillos, irmáns ou parellas). Na actualidade están catalogadas 512 entrevistas e todoas elas indexadas tematicamente e por bloques: Antes de 1936, guerra, despois de 1939, despois de 1975. A identificación da temática pode realizarse por minutaxe e sobre os seguintes temas: Vida cotiá, Actividades sociopolíticas, Política, Falanxe e dereitas anti réxime, Conflitividade, sociolaboral,Golpe de estado, Muller, Represión – Asasinatos, Represión- cárcere, Represión – Represores, Represión – Outros, Igrexa, Guerrilla, Exilio, Exército, Opinión.

Ao tempo, realizouse unha recollida de imaxes, o que supón a existencia dunha base de 22.340 dixitalizacións de orixinais cun destacado valor histórico e artístico. Para a realización deste traballo seguiuse un protocolo de dixitalización.

3.- Resultados totais do proxecto Nomes e voces

 Vítimas da represión en Galicia recollidos na base de datos. Datos provisorios. Xaneiro 2012.

 Datos procedentes do Informe de resultados. Pode consultarse integramente aquí

 4.- Datos relativos aos concello de A Baña, Ames, Brión, Negreira e Teo (1936-1939). Veciños, naturais e mortos doutros concellos inscritos nos rexistros da comarca

 

Represión franquista. Concellos de: A Baña, Ames, Brión, Negreira e Teo (1936-1939).  Veciños, naturais e Mortos doutros concellos aparecidos aquí e de veciñanza/natureza doutros Concellos

Asasinados

Desaparecidos

Proceso/Detención

Outra tipoloxía represiva

Sancionados

Prisión

Totais

A Baña

1

1

Ames

13

18

11

42

Brión

1

4

2

7

Negreira

6

52

2

2

22

84

Teo

12

1

8

6

27

TOTAIS

32

1

83

2

2

41

161

 Homes: 153

 Mulleres: 8

 Asasinados nos concellos de: A Baña, Ames, Brión, Negreira e Teo (1936-1939). Veciños, naturais e Mortos doutros concellos aparecidos aquí e de veciñanza/natureza doutros.

Concellos

Paseados

Executados

Outra tipoloxía de morte

Totais

A Baña

0

Ames

8

3

2

13

Brión

1

1

Negreira

5

1

6

Teo

9

3

12

TOTAIS

17

11

4

32

 Homes: 32

 Mulleres: 0

Profesións dos represaliados nos concellos de: A Baña, Ames, Brión, Negreira e Teo (1936-1939). Veciños, naturais e Mortos doutros concellos aparecidos aquí e de veciñanza/natureza doutros

Concellos

Labregos/Xornaleiros

Obreiros/artesáns

Clases medias/profesionais

Mestres

Outras

Descoñecidos

Totais

A Baña

1

1

Ames

15

17

2

1

2

5

42

Brión

2

4

1

7

Negreira

22

28

10

2

4

18

84

Teo

7

6

1

2

11

27

TOTAIS

39

56

19

5

8

34

161

 

5. A represión contra os mestres. Os datos do Proxecto Nomes e Voces:

 Mestres represaliados en Galicia. 1936-1939. Naturais e veciños

Tipoloxía represiva

Número

Asasinato

86

Desaparecidos

10

Proceso/Detención

89

Outras tipoloxías

20

Sancionados

408

Prisión

51

TOTAIS

664

 Homes: 537

 Mulleres: 127

 

Tipoloxía de morte dos mestres en Galicia. 1936-1939. Naturais e veciños.

Tipoloxía de morte

Número

Paseados

43

Executados

36

Outras mortes

7

TOTAIS

86

 Homes: 86

 Mulleres: 0

 

Represión franquista dos mestres dos concellos de: A Baña, Ames, Brión, Negreira e Teo (1936-1939). Veciños e naturais.

Concellos

Asasinados

Desaparecidos

Proceso/Detención

Outra tipoloxía represiva

Sancionados

Prisión

Totais

A Baña

1

1

Ames

1

1

Brión

Negreira

1

1

2

Teo

1

1

TOTAIS

1

2

1

1

5

Homes: 4

Mulleres: 1

 Tipoloxía de morte dos mestres dos concellos de: A Baña, Ames, Brión, Negreira e Teo (1936-1939). Veciños e naturais.

Tipoloxía de morte

Número

Paseados

1

Executados

0

Outras mortes

0

TOTAIS

1

 Homes: 1

 Mulleres: 0

 Profesores de ensino superior represaliados polo franquismo. Galicia. 1936-1939. Naturais e veciños

Tipoloxía represiva

Número

Asasinato

4

Desaparecidos

1

Proceso/Detención

5

Outras tipoloxías

0

Sancionados

49

Prisión

5

TOTAIS

64

 Homes: 64

 Mulleres: 0

 Tipoloxía de morte dos profesores de ensino superior represaliados polo franquismo. Galicia. 1936-1939. Naturais e veciños

Tipoloxía de morte

Número

Paseados

1

Executados

2

Outras mortes

1

TOTAIS

4

 Homes: 4

 Mulleres: 0

 MestrasRepública

About Admin